Lam Kinh chiếc nôi vàng của những sự tích ngọc – Phần 1

Từ thành phố Thanh Hóa, theo quốc lộ 15A đi về phương Tây 51 km, ta sẽ gặp nôi vàng. Đó là Lam Kinh, nơi bắt đầu của thời kỳ hậu Lê trong lịch sử Việt Nam, nốt nhạc đầu tiên của bản anh hùng ca đánh đuổi giặc Minh, thu giang sơn về một mối. Lam Kinh nằm trên đất Thọ Xuân, một huyện đã sinh ra hai đời Lê (Tiền Lê, Hậu Lê) vùng đất mà cách đây một ngàn năm cụ tổ của Thái Tổ Cao Hoàng đế Lê Lợi thấy chim bay về đậu quây quần thành bầy, quyết định san đất dựng nhà.
Nếu ai thấy xứ Thanh vì lý do nào đó chưa về Lam Kinh, chưa trong thấy chiếc nôi vàng thì thật đáng tiếc. Thanh Hóa có Sầm Sơn cát trắng, thông xanh biển reo sóng biếc. Thanh Hóa có động Từ Thức, nơi người Trần cùng tiên nữ hưởng tháng ngày thân mật. Thanh Hóa có hàm rồng uống chín khúc Rồng đá qua sông nuốt ngọc, tạo nên bức tranh hùng vĩ” Thần Long vườn châu cùng ngựa thần sông Mã” Thanh Hóa có Thành nhà Hồ dẫu chẳng là Kim Tự Tháp dõi bóng dưới trời Ai Cập nhưng khối đá thành đủ sức sừng sững danh lịch sử đi suốt thời gian. Thanh Hóa có Hạc Thành, Bàn A Sơn soi lồng bóng nước. Rất nhiều rất nhiều những sẽ không đủ nếu thiếu Lam Kinh. Bạn đã được thưởng thức hương vị cay cay ngọt ngọt của chè lam Phủ Quảng, một loại bánh làm từ bột gạo nếp, mật mía, trộn lẫn gừng và lạc? Bạn đã được nếm cái dẻo quạnh, đen nhanh nhánh của nhánh gai Tứ Trụ, cái béo ngậy, giòn thơm của cá rô Đầm Sét rán vàng? Những sản phẩm nổi tiếng đó bạn sẽ gặp khi về Lam Kinh.
Ở xứ Thanh không ai nói là đến Lam Kinh. Người ta nhắc nhau về Lam Kinh. Về nhà, về khu di tích lịch sử, về với nơi khởi nguồn của những chiến tích hào hùng. Khác hẳn với những danh thắng khác, chuyến du lịch của ta chộn rộn nhịp điệu cuộc sống đương đại. Về Lam Kinh, ta bỗng thấy tĩnh tâm, thư thái. Năm tháng như lùi lại. Hiện lên trong khung cảnh hội thề Lũng Nhai. Một đêm năm Bính Thân 1416 18 người con của đất nước hừng hực ý chí đứng trước đống lửa ngùn ngụt cháy, thề đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi. Cái màu xanh vô tận của núi rừng, xanh ngắt của sông Chu, xanh âm u của rêu phong thềm gạch đưa ta ngược dòng thời gian. Lam Kinh là đây: Chiếc nôi vàng của những sự tích ngọc. Chuyện của nhà sư già mach Lê Lợi tang linh xa vào mảnh đất hình quốc ấn. Thế đất xoáy ốc, trước mặt có núi Chiêu làm hương án, tả có núi Rồng chầu về, hữu có núi Hồ chầu lại, tay phải Hồ Thủy, tay trái Long Sơn liên kết như chuỗi hạt châu phát ngôi Thiên tử. Chuyện về cây gươm thần của Lê Thận, người dân chài lưới trên sông dâng tặng, 10 năm theo Lê Lợi tung hành trận mạc, để rồi sau khi đất nước thanh bình trả lại Rùa vàng làm nên sự tích Hồ Hoàn Kiếm giữa lòng thủ đô. Chuyện về lá rau cải in hình quả Quốc ấn, người vợ Lê Lợi để trên lưng ấn. Chuyện về cô gái áo trắng chết nằm trên sông hóa Hồ ly đánh lạc hướng đàn kéo chó ngao cùng lũ giặc Minh chạy ra khỏi nơi Lê Lợi đang ẩn nấp, cứu nhà vua một phen thoát hiểm. Chuyện về Lê Lai, lãnh tụ thứ hai của nghĩa quân, một trong số 18 người ở hội thề Lũng Nhai, đổi áo bào, nhận cái chết về mình, lều mình cứu chúa. Đây là bia Vĩnh Lăng. Nhà bia vút cong mái ngói. Những cột gỗ thẳng tắp, nghiêm tranh như những người chiến binh cổ đứng gác để dòng văn do ngôi sao Khuê – Nguyễn Trãi biên soạn chảy mãi vào hậu thế. Cây đa già phơ phất chum râu và đồi lim xào xạc kia cứ rủ bóng thời gian xuống những lăng tẩm, đền miếu, cứ điểm rơi kiên nhẫn từng chiếc lá tạo nên cung đàn trong chiều u tịch. Hàng tượng đá, voi đá, ngựa đá đứng đó trầm mặc với thế cuộc, trầm mặc với tuế nguyệt, khắc họa lại cho người ta những mùa xuân thanh bình từ Đông Đô cua quan xe lọng tưng bừng về Lam Kinh bái yết lăng miếu.
Hạ Huyền – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 24 (189) 2001

Người đầu bếp trẻ tại hội chợ Niu Đêli

25 tuổi đời và 5 tuổi nghề, người con trai Ngũ Xã ấy được vinh dự thay mặt ngành quản lý ăn uống và phục vụ Hà Nội sang nấu ăn tại gian hàng Việt Nam tham gia Hội chợ Niu Đêli.
Trước ngày lên đường, theo lời khuyên của thầy dạy nghề, nghệ thuật Ngô Văn Khê lúc đó đang phục vụ tại quán ăn Việt Nam ở thủ đô Mát –xcơ – va, Ngọc mang theo 49 thứ gia vị quê hương, từ hành tỏi, búi sả, phẩm hoa hiên, mắm tôm… đến lủng củng bộ dao thớt, dao tỉa hoa lá là những dụng cụ đồ nghề mà Ngọc đã quen tay.
Ngọc được bố trí ở khách sạn Mauxuya, một khách sạn nổi tiếng ở Niu Đêli. Nơi đây có 7 tầng thì mỗi tầng có 1 bếp ăn của một nước nấu đủ các món u – Á. Bảy ngày ở khách sạn, Ngọc được ngành ngoại thương mời ăn ở 7 bếp, nếm đủ các món Tàu, Hồng Kông, Nhật Bản, Anh, Pháp… qua mỗi bữa ăn, bằng con mắt của người có nghề, Ngọc nhanh chóng rút ra kết luận về khẩu vị ăn uống của từng thực đơn để rồi từ đó xây dựng một thực đơn riêng mang hương vị mùa sắc quê hương bằng cách dựng lên một mâm cỗ Việt Nam trên đất nước Ấn Độ để chiu đãi bạn bè Quốc tế. Chọn được hướng đi đã khó nhưng thực hiện được ý đồ còn khó hơn, bởi trên một đất nước mà đạo Phật và đạo Hồi là hai tôn giáo chính thống. Nguồn thực phẩm thiếu, những món ăn phải bàn lại kỵ nấu bằng thịt lợn và thịt bò, nhất là phải trúng vào những ngày ăn kiên trong tuần. Vậy là phải dứt khoát phải có một thực đơn cỗ chay bên cạnh thực đơn bình thường. Ngọc đã tự tay đề ra cho mình một yêu cầu cầu: cố gắng đảm bảo mỗi một thực đơn khác nhau, không trùng lặp. Tất cả những thao tác chính phụ trong nghề bếp núc, Ngọc phải biểu diễn trước con mắt hàng trăm người xa lạ nhưng là đồng nghiệp đang phục vụ trong khách sạn. Đã có lúc Ngọc thấy run tay nhưng mọi thử thách rồi cũng trôi qua. Các món nấu từ gia cầm, thủy sản do Ngọc chế biến lần được ra mắt bạn bè quốc tế, đó là các món tôm tẩm vừng, đùi ếch bọc bột, giả ba ba, lươn om, cá hấp, gà xé phay, gà nấu nấm, nem cua rán…Đặc biệt, các món chay chế biến từ đậu xanh, đậu tương, giá đỗ dầu lạc với các loại rau do Ngọc nấu đảm bảo tiêu chuẩn chay mà đậm khiến người ăn ngon miệng tưởng như có cá có thịt thật. Một hôm, vừa làm xong những phần việc cuối cùng của một bữa tiệc lớn, anh được mời lên gặp bà Thủ tướng Inđỉa Ganđi. Lời đầu tiên người Thủ tướng cảm ơn đầu bếp trẻ Việt Nam đã chuẩn bị bữa tiệc ngon lành để chiêu đãi khách, Thủ tướng đã ngỏ lời mời anh đến thăm gia đình bà và nhờ hướng dẫn con gái, con dâu bà làm những món ăn như anh đã nấu.
Về nước, tâm sự với bạn bè, Bùi Văn Ngọc luôn tỏ lòng biết ơn của anh đối với công lao đào tạo của Trường Công nhân kỹ thuật nấu ăn Hà Nội và những người thầy nghiêm khắc nhưng hwts lòng vì lớp trẻ là nghệ nhân Ngô Văn Khê.
Nước Nhật muốn khai thác khả năng ở lớp người già
Nhằm tránh sự phân biệt và đáp ứng như cầu của những người đứng tuổi, có tính đến cá tính của họ.
Năm 1980, nước Nhật có 10,65 triệu người trên 65 tuổi, khoảng 9,1% dân số. Theo ước tính của Viện quốc gia bảo hộ xã hội nhập khẩu, năm 2000 đã có 21,87 triệu, tức 17,2% và đến năm 2015 sẽ có 31,88 triệu tức 25,2%. Đến năm 2025, số dân cao tuổi sẽ tăng như vậy, trái lại vì dân số giảm, tỷ lệ người cao tuổi sẽ tăng lên tới 32,3%. Tuy vậy, số tiến triển này không chỉ tiến triển về số lượng mà cả về chất lượng. Người cao tuổi đang thực sự thay đổi và nếu chú ý đến sự đa dạng phong phú của họ có thể nói là họ hợp thành một khả năng. Sự di chuyển trọng tâm trong cấu trúc nhân khẩu Nhật Bản có thể làm một nước chủ bài về thị trường và nguồn nhân công.
May sao, ở Nhật Bản, lứa tuổi thứ 3 tỏ ra háo hức lao động. Một nghiên cứu về việc làm của người cao tuổi, thực hiện năm 1996, hơn 53% số người cao tuổi 65 – 69 vẫn hoạt động. Sự bất ổn tài chính là một phần nguyên nhân của tình trạng đó, nhưng cũng có ý muốn hoạt động cả đời. Trong thực tế, vấn đề về việc tuyển dụng những người trên 60 tuổi tuổi nghỉ hưu đặt ra làm phần lớn cho xí nghiệp phải thận trọng: chi phí, chức vị, thăng chức theo thâm niên. Người ta tìm ra hệ thống việc làm thích hợp với sự thay đổi đó: sự xác định tiền công theo nhiệm vụ phải làm và năng lực mở rộng các dạng hợp thức hợp đồng thuê người, như hợp đồng có thời hạn… về phía mình, những người làm việc từ bỏ hy vọng được trả tiền theo tuổi của mình. Đạt được những mục tiêu đó, thì đất nước có thể đưa ra một liều thuốc mẫu về vấn đề và sẽ được đặt ra ở thế kỷ 21 cho toàn thế giới, như là thái độ cần chấp nhận để đối mặt với sự già đi của cư dân.
Mai Khôi – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 23 (188) 2001

Ước vọng ba vì

Ba Vì là mảnh đất giàu huyền thoại. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Ba Vì là nơi ghi dấu nhiều chiến công hiển hách của nhân dân các dân tộc trong vùng tả hữu ngạn sông Đà. Trong những năm đổi mới gần đây, Ba Vì lại được tôn tạo thêm, được xác định là một điểm văn hóa truyền thống kỳ vĩ tầm cỡ quốc gia. Bước vào thiên nhiên kỷ mới, Ba Vì vinh dự được Nhà nước chọn một đỉnh cao nhất trong 3 đỉnh núi để xây đền thờ Bác Hồ. Đây là công trình văn hóa lớn của đất nước. Khách quốc tế và nhân dân cả nước hành hương về Ba Vì đều lên đền viếng Bác. Đường lên Ba Vì đã được tôn tạo rộng rãi hơn và an toàn. Dọc đường, những cô gái Dao ngày nào còn e lệ trong y phục dân tộc thì nay đã là những thiếu nữ có trình độ văn hóa, vui vẻ phục vụ hướng dẫn khách du lịch trong và ngoài nước. Rừng Ba Vì còn đang ở dạng nguyên sinh, tiếng róc rách “suối Mơ” của nhạc sĩ Văn Cao vẫn ngân vang đây đó. Tuy nhiên, du khách nói chung và đặc biệt là các cựu chiến binh, người cao tuổi vẫn cảm thấy thiếu một tấm bia, hoặc một nhà ghi chiến tích của Trung đoàn 141 – Đại đoàn 302, đơn vị đã cùng quân dân địa phương và đơn vị bạn tiêu diệt gọn 2 vị trí hiểm yếu ở 2 cốt “400” và “600”. Chiến công đó đã được tổng kết: “Cao điểm Ba Vì bị tiêu diệt sẽ làm cho phòng tuyến sông Đà mất hẳn chỗ dựa vững chắc. Nó hỗ trợ, hiệp đồng cùng các đơn vị bạn đánh thắng ròn rã trên đường số 6 và thị xã Hòa Bình. Nó làm cho phòng tuyến sông Đà của địch lúc này như một con đê mỏng manh đang bị những dòng lũ ào ào xô tới cả hai phía chờ ngày đổ vỡ. Nó đã góp phần xứng đáng vào thắng lợi của chiến dịch Hòa Bình cuối năm 1951 – đầu năm 1952”. Nói một cách dân gian, chiến thắng của Trung đoàn 141 đã chọc mù hai mắt địch trên đỉnh Ba Vì. Ngay sau khi chiến thắng, Trung đoàn 141 đã được Bộ Tổng Tư lệnh tặng danh hiệu và sau đó trở thành cái tên truyền thống là Trung đoàn Ba Vì. Sau này, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Trung đoàn lại vinh dự được tiêu diệt vị trí Him Lam ngày 13/3/1954, đạp tan cánh cửa thép của địch ở Bắc Điện Biên. Người chỉ huy du kích đã dẫn đường cho Trung đoàn leo núi, bí mật, bất ngờ “kỳ tập” vào cứ điểm “400” nay vẫn đang còn sống, đó là cụ Đinh Văn Trình 80 tuổi, ở xã Minh Quang – huyện Ba Vì, cụ đã từng là Chỉ huy trưởng huyện đội Ba Vì, Phó Chủ tịch huyện Ba Vì… Ba em du kích người Dao là Trần Văn Tiến, Triệu Phú Hồng, Triệu Văn Tài ngày ấy mới 14 tuổi có vinh dự cũng dẫn một cánh quân leo núi “kỳ tập” lên đỉnh Ba Vì. Con cháu của những người du kích Ba Vì năm xưa hiện đang phục vụ công cuộc đổi mới, xây dựng cảnh quan Ba Vì. Tuy vẫn có những điểm nhỏ giới thiệu chiến tích, nhưng đòi hỏi phải có những bức phù điêu như ở chợ Đồng Xuân hoặc ở trước căn hầm Đờ-cát mới xứng đáng với tầm vóc của một chiến thắng lớn. Trên đường lên đỉnh vẫn có những hàng cây mới trồng mang biển đề tên người trồng, đó là các vị Bộ trưởng, các vị lãnh đạo, vậy thì tại sao hiện nay trên đỉnh Ba Vì vẫn còn dấu tích của những đồn bốt cũ bị quân ta tiêu diệt lại không được đắp nỗi những phù điêu hoặc những nhà bia tưởng niệm? Dưới chân Ba Vì đã có một nghĩa trang “Đá Chông” do công sức của nhân dân và các Cựu chiến binh Đại đoàn 312 quy tập gần 500 hài cốt các chiến sĩ tham gia đánh trận Ba Vì. Các liệt sĩ đã nằm yên nghỉ trong tiếng thông reo của rừng núi Ba Vì, nhưng nên chăng cũng cần có một tượng đài về chiến thắng Ba Vì dựng lên ngay trên hầm ngâm lô cốt của địch năm trước, làm cho cảnh quan du lịch của Ba Vì thêm sắc thái và bề dày lịch sử nơi đây thêm huy hoàng.
Ấn tượng mỹ sơn
Đó là chủ đề của chương trình văn hóa – du lịch sẽ được diễn ra tại Mỹ Sơn vào dịp Quốc khánh 2/9 năm nay để giới thiệu các giá trị văn hóa đặc sắc của di sản văn hóa thế giới này với các hãng lữ hành, các nhà báo quốc tế trong chuyến Famtour do Hàng không Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam phối hợp tổ chức. Ủy ban nhân dân huyện Duy Xuyên đã đầu tư 102 triệu đồng để thành lập Đoàn ca múa Chăm gồm 18 diễn viên và mời các nghệ sĩ, nghệ nhân Chăm từ Ninh Thuận ra luyện tập. Việc chỉnh trang đường sá, xây dựng nhà biểu diễn, nhà trưng bày hiện vật, phòng triễn lãm tranh, ảnh nghệ thuật, xuất bản sách, tập gấp, chuẩn bị hướng dẫn viên giới thiệu về Mỹ Sơn… đang được khẩn trương chuẩn bị. Ông Trần Công Hường, Trưởng ban quản lý khu di tích đền tháp Mỹ Sơn khẳng định: “Với chương trình tham quan đền tháp, xem biểu diễn các tiết mục ca múa Chăm cổ, xem trưng bày triển lãm, thưởng thức ẩm thực Chăm…, chúng tôi hy vọng sẽ để lại một “ấn tượng tốt đẹp về Mỹ Sơn trong lòng du khách”.
Nguyễn Văn Vĩnh – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 27(181)2001

Du lịch mùa hè dễ mà khó – Phần 2

Để tạo sự thuận lợi yên tâm cho các bậc cha mẹ được nghỉ ngơi thoải mái trong ngày nghỉ, cồn viên Hồ Tây mở thêm dịch vụ giữ và chăm sóc trẻ em dưới 5 tuổi.
Dịch vụ ăn theo mùa du lịch
Trên địa bàn cả nước có trên 300 công ty, trung tâm lữ hành nội địa đang hoạt động. Vào các dịp lễ tết, tháng giêng âm lịch và đặc biệt vào dị hè, các công ty trên hoạt động hết công suất, tìm mọi cách thu hút khách về cho mình. Họ đưa ra những lời mời chào khách tham quan dự tour do họ tổ chức nghe đến… “kiến trong lỗ cũng phải bò ra”. Công ty nào cũng tỏ rõ ưu thế của mình như tổ chức nhiều tour du lịch lạ, giảm giá, thời gian do khách tự chọn… đúng theo kiểu khách hàng là thượng đế. Để quảng cáo cho mình, nhiều công ty, trung tâm dịch vụ du lịch đã thuê một đội ngũ nhân viên tiếp thị đông đảo chủ yếu là sinh viên tỏa ra khắp mọi ngõ ngách phát tờ rơi. Trên tờ rơi ghi đầy đủ các thông tin cần thiết để tổ chức một chuyến du lịch. Các tuyến du lịch chính được khai thác triệt đỡ vào mùa hè là bãi biển Sầm Sơn, Vịnh Hạ Long, Đồ Sơn, Cửa Lò, Cát Bà… thời gian của một chuyến nghỉ mát thường 3 – 4 ngày với các mức giá: Hà Nội – Hạ Long chuyến hai ngày trọn gói 350.000 đồng/ người, nếu đi 3 ngày hai đêm 525 đồng/người, công ty du lịch Tre Xanh chương trình Hạ Long – Trà Cổ – Móng Cái – Đông Hưng 4 ngày 3 đêm giá trọn gói là 590.000 đồng/ khách Hà Nội Toserco … đọc quảng cáo của các công ty, khách hàng sẽ thấy mình như lạc vào một mê cung không tìm thấy lối ra, không biết nên “chọn mạt guie vàng vào đâu”. Du lịch hè chủ yếu là du lịch biển, các công ty du lịch đều nhấn mạnh vào các tour này. Sự phục vụ khách hàng của các công ty du lịch trên nói chung đều chu đáo. Để làm vừa lòng khách, nhiều khi hướng dẫn viên du lịch còn kiêm luôn chức khiên vác hành lý nếu là nam và trong trẻ nếu là nữ.
Để có thể có một chuyến nghỉ ngơi thật thoải mái vào dị hè, bạn đừng vội nghe theo bất cứ lời quảng cáo nào. Hãy bàn bạc, lựa chọn thật kỹ lưỡng nơi nghỉ và giá cả phù hợp với gia đình của mình. Điều quan trọng là bạn có một kỳ nghỉ thực sự thích thú và xứng đáng với số tiền mình bỏ ra. Bạn nên đến các công ty du lịch Nhà nước để được tư vấn và lựa chọn nơi nghỉ vì độ tin cậy của các công ty này lớn hơn các công ty, trung tâm du lịch tư nhân.
Dự kiến giá xăng không pha chì có thể giảm 100 đồng/ lít.
Theo quyết định của chính phủ, từ ngày 1/7/2001 trên toàn quốc sẽ dùng xăng không pha chì thay cho pha chì. Nhà nước đã tập trung chỉ đạo nhập khẩu và giá bán xăng đảm bảo ổn định thị trường. Dự kiến, giá bán xăng không pha chì RON 92 sẽ thấp hơn xăng ha chì A92 (5.300 đồng/ lít) khoảng 100 đồng/lít và xăng không pha chì RON 90 dự kiến giá xăng pha chì A83 5.100 đồng/lít. Riêng đối với căng không pha chì có độ ốc tăng cao RON 95 do giá trên thế giới đang diễn ra phức tạp nên các doanh nghiệp sẽ được giao quyền tự quyết định giá bán theo nguyên tắc: cùng thị trường, tại thời điểm thì phải đảm bảo tương quan với giá xăng không pha chì chuẩn RON 92.
Thúy Yến – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 23 (188) 2001

Du lịch mùa hè dễ mà khó – Phần 1

Cái thời, người dân hầu như chỉ biết giải trí quanh quẩn trong thành phố, bố mẹ, con cái đèo nhau trên hai chiếc xe đạp Thống Nhất đã qua lâu rồi. Thời ấy, chẳng ai dám mơ tới một chuyến du lịch vài ngày cùng gia đình. Bây giờ thì khác, người ta không còn phải lo thiếu ăn, thiếu mặc nữa. Du lịch nghỉ mát trở thành chuyện tất yếu trong mỗi gia đình. Dịch vụ lữ hành… “tua”…cũng theo đó mọc lên như nấm. Tờ rơi, tờ bướm dán khắp mọi nơi với đủ hình thức khiến mãi, thông tin đầy đủ giá cả, lịch trình… Từ chỗ không có điều kiện để đi chơi, người dân đang ngộp trước sự quảng cáo rầm rộ của các công ty, trung tâm du lịch.
Du lịch mùa hè nhiều tour mới.
Theo một cơ quan chức năng của Saigon Tourist, hiện công ty đang phối hợp với Vietnam Airlines tung ra đợt khiến mãi trọn gói đến Thái Lan với thời gian 7 ngày 6 đêm, giá 285 USD/ người. Với mức giá trên không bao gồm phí phi trường, hộ chiếu ăn tự túc 1 ngày, vé vào cửa xem còn lại là phần trọn gói từ A đến Z cho chuyến đi thăm cảnh quan suốt tuyến từ Bangkok đến Pattaya.
Bạn đã bao giờ lang thang khắp Vũng Tàu cả ngày bằng xe đẹp chưa? Những tour dã ngoại hấp dẫn với cảm giác đầy hứng thú do ccông ty Thiên n tổ chức. Giá trọn gói tour này là 350.000 đồng/ xe với thời gian là 5 giờ. Đến đây du khách sẽ được tham quan tìm hiểu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh ẩn mình trên núi Thiền Viện Chơn Không, khu hành hương đức mẹ, lăng ông Nam Hải và thỏa sức ngắm biển.
Công ty du lịch Lửa Việt cũng đưa ra một số chương trình hấp dẫn du khách. Tour leo núi Tà Cú Phan Thiết thưởng ngọn tiên cảnh. Đến đây bạn sẽ ngắm những cảnh trí khác nhau, trong 100 m đầu là những cánh rừng, hay chỉ còn trơ gốc do nạn đào cây lấy thuốc. Vượt qua đoạn đường này, thảm rừng trúc, rừng tre hiện ra phía trước mắt bạn. trên đỉnh núi, núi có tượng phật lớn nhất Việt Nam dài 449 m, cao 10m bạn có thể phóng tầm mắt nhìn ra biển, rừng ngập mặn Tà Cú, giá 285.000 đồng/người/ 2 ngày 1 đêm. Khồn thích núi non bạn có thể chọn tuyến du lịch Mũi Điện – Kê Gà Bình Thuận thăm biển, tuyến này bạn sẽ được đi thuyền ra mũi Hòn Điện rồi chinh phục ngọn Hải Đăng – Kê Gà cao 54 m được xây dựng năm 1897. Không phải mất sức khỏe, bạn có thể đi cáp treo lên núi, viếng đền Thánh Mẫu ngắm toàn cảnh Tây Ninh, xem làm lễ cao đài ở Tòa Thánh. Tuyến du lịch này sẽ đưa bạn tham quan đến địa đạo Củ Chi, đền Bến Dược nghe giới thiệu sa bàn và hệ thống địa đạo.
Đến với Cát Bà có 366 đảo lớn nhỏ, cánh cảng Hải Phòng 30 hải lý, tiếp nói Vịnh Hạ Long tạo nên một quần thể đảo và hang động làm say mê du khách, xen giữa các đảo là các bãi cát trắng mịn in trên màu nước biển xanh. Không có gì lý thú hơn vừa tắm biển ở bãi tắm Cát Cò, Cát Tiên nước xanh ngăn ngắt, lại được nghe những tiếng trầm bổng véo von của chim muôn bên vách đá sát biển. Cát Bà hàng năm vào ngày 1/4 là ngày làng hội làng cá, đến đây du khách sẽ được thưởng thức những trò chơi dân gian đậm chất song biển của người làng chài: kéo có trên biển gồm 60 tay chèo trên 10 chiếc thuyền nan, hay đua thuyền Rồng 3 vòng trên vịnh Tùng Vụng và du khách sẽ được thưởng thức đặc sản biển Cát Bà có một không hai ốc tu hài.
Để thu hút, công viên nước Hồ Tây năm nay sẽ giảm 20% giá vé vào cổng: 40.000 đồng/ người lớn và 20.000 đồng/ người cho trẻ em. Công viên đã được sửa chữa cải tạo và đầu tư thêm nhiều trò chơi mới lạ hấp dẫn: Có thêm nhiều thảm cỏ, vườn hoa, cây xanh và mô hình thu hút đông đảo khách tham quan, như Quảng Trường La Mã hoành tráng với những nhân vật nổi tiếng trong huyền thoại Hy Lạp; Mô hình nàng Bạch Tuyết và 7 chú lùn cùng nhiều nhân vật nổi tiếng trong phim hoạt hình, dàn phun mưa nhân tạo, trò chơi đi trên nước.
Thúy Yến – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 23 (188) 2001

Thành công từ những ưu thế đặc thù

Dù đã trải qua 40 năm xây dựng và trưởng thành, nhưng Công ty Khách sạn Du lịch Kim Liên mới chỉ có 8 năm thực sự kinh doanh phục vụ khách du lịch. Đó là khoảng thời gian không dài, nhưng Công ty đã và sớm tự khẳng định mình trong vòng quay khắc nghiệt của cơ chế thị trường. Đặc biệt, trong khoảng 5 năm gần đây, khách sạn Kim Liên luôn đạt được tốc độ tăng trưởng cao. Từ năm 1996 đến năm 2000, tổng doanh thu tăng từ 20,5 tỷ đồng lên 41,2 tỷ đồng, công suất sử dụng phòng từ 65% tăng đến 85%. Trong những thời điểm kinh doanh gặp nhiều khó khăn, khách sạn Kim Liên vẫn duy trì ổn định lượng khách lưu trú… Để có được sự phát triển vững chắc, ổn định phải kể đến những yếu tố đặc thù do chính Công ty tạo ra và coi đó là ưu thế của mình trong kinh doanh.
Năm 1991, sau khi hoàn thành sứ mệnh phục vụ chuyên gia, khách sạn Kim Liên bước vào hoạt động theo hướng kinh tế thị trường với chồng chất khó khăn: cơ sở vật chất vốn thiếu thốn, lạc hậu lại đang ngày càng xuống cấp, lực lượng lao động vẫn còn thói quen của cơ chế bao cấp, nên không thể đáp ứng yêu cầu của một cơ sở lưu trú phục vụ khách du lịch. Thành công ban đầu của Công ty là biết nhận rõ những điểm yếu của mình, trên cơ sở đó xây dựng hướng đi cụ thể. Ngoài việc đầu tư xây dựng, bổ sung cơ sở vật chất, trang thiết bị đáp ứng nhu cầu tối thiểu của một khách sạn du lịch, Công ty đã chú trọng đầu tư nâng cao trình độ, khả năng nghiệp vụ cho người lao động.
Ngoài việc nâng cấp, bổ sung trang thiết bị, đưa một bộ phận của khách sạn tương đương 3 sao để đón khách quốc tế, Công ty đã xác định đối tượng khách chủ yếu là khách trong nước. Thực tế tại khách sạn lượng khách trong nước nhiều gấp 7 lần, có năm gấp 17 lần lượng khách quốc tế. Phần lớn đến từ các địa phương với mục đích công vụ. Trong những năm qua, Công ty đã tổ chức thường xuyên các đợt tiếp cận thị trường tới tận các huyện, thị, các Sở chuyên ngành ở địa phương để khai thác nguồn khách đặc trưng này. Có thể nói khách sạn Kim Liên có duyên với công việc phục vụ khách là đại biểu của những hội nghị lớn có quy mô toàn quốc và luôn được đánh giá cao về chất lượng phục vụ cũng như đảm bảo an ninh trật tự.
Một thế mạnh của khách sạn Kim Liên đó là địa bàn rộng cho phép đầu tư tạo ra nhiều dịch vụ bổ sung tại khách sạn. Đây là chủ trương mang hiệu quả kinh tế cao của Công ty. Nó vừa giúp tận dụng hết mặt bằng, vừa làm phong phú thêm sản phẩm dịch vụ trong khách sạn, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt và phát huy hết khả năng chi tiêu của khách. Nhờ có doanh thu từ bộ phận này tăng từ 10% năm 1996 lên đến 57% năm 2000.
Năm 1963, trong lần về thăm cán bộ nhân viên của Công ty, Bác nhấn mạnh đến ý đẹp ẩn chứa trong cái tên của khách sạn: “Kim Liên là hoa sen vàng, đã là hoa sen thì phải thơm, thơm mãi và thơm thật xa, phải làm sao ngày càng có nhiều lời khen, ít tiếng chê…”. Gần 40 năm trôi qua, lời nhắc nhở của Bác luôn thôi thúc cán bộ nhân viên của Công ty phấn đấu, rèn luyện. Ý nghĩa tinh khiết, cao sang của Kim Liên đang dần thể hiện ở mỗi sản phẩm của Công ty. Cũng là loại nem rán vỏ bọc bằng bột, nhưng những chiếc nem trên bàn tiệc của khách sạn Kim Liên không giống bất cứ nơi nào, bởi chúng có hương vị đặc trưng của những chất liệu lấy từ cây sen. Đơn giản là một món ăn, nhưng đây là kết quả nghiên cứu, tìm tòi công phu của cả tập thể nhằm tạo ra nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực phục vụ khách. Không chỉ có nem Kim Liên, trong thực đơn của bất cứ nhà hàng nào của Công ty cũng đều có những món ngon được làm từ hạt sen, ngó sen hoặc được ủ trong lá sen… Đây là một trong những yếu tố góp phần đưa doanh thu từ ăn uống tăng nhanh, năm 1996 chỉ chiếm 8% tổng doanh thu, đến năm 2000 con số đó đã lên tới 40%.
Bằng những nỗ lực vượt khó, sáng tạo trong định hướng kinh doanh, Công ty Khách sạn Du lịch Kim Liên đang tiếp tục gặt hái những thành công trên mọi lĩnh vực. Cái tên khách sạn Kim Liên đã trở nên thân thuộc và là điểm hẹn của bao du khách gần xa.
Bùi Hoàng – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 19(181)2001

Khi nào Hà Nội hết tệ ép mua, ép bán

Tệ nạ ép mua, ép giá (EMEG) khách du lịch tại nhiều điểm tham quan du lịch ở Hà Nội đang diễn ra khá nhức nhối, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh du lịch. Dưới đây là những bức xúc của một số doanh nghiệp lữ hành đóng trên địa bàn thành phố và cách giải quyết tệ nạn này dưới góc độ người làm du lịch.
Ông Nguyễn Hữu Trà phó giám đốc Công ty Điều hành hướng dẫn du lịch: nhức nhối hàng ngày hàng giờ.
Hiện tượng hàng rong ép mua, ép giá khách du lịch đang diễn ra nhức nhối hàng ngày, hàng giờ ở mọi nơi, mọi chốn. Ngay khi khách bước chân vào cổng khách sạn “đội quân” này đã chầu chực, gây ra cảnh chen lấn. Nếu hướng dẫn viên không cảnh giác nhắc nhở, khách có thể bị mất cắp. Nhất là khi khách đi thăm khu phố cổ, người bán hàng rong thả sức tấn công, mời chào sổ sang. Nhiều người bực quá bỏ trở về ngay khách sạn! Các cơ quan chức năng cần thường xuyên thu gom đối tượng đeo bám khách. Nên thành lập lực lượng liên ngành đảm bảo trật tự an ninh ở các điểm tham quan.
Ông Nguyễn Văn Cử Phó giám đốc công ty Liên doanh Du lịch Hồ Gươm Diethelm: Cách phân biệt văn hóa với tệ nạn.
Tại điểm tham quan có khuôn viên riêng, hàng rong đeo bám khách ở khu vực bên ngoài làm khách mất cảm hứng. Ở điểm không có khuôn viên, họ bám khách trong suốt quá trình tham quan, nhiều lúc còn gây khó khăn cho hướng dẫn viên du lịch… Bán hàng lưu niệm là dịch vụ không thể thiếu đối với ngành du lịch và cong là nét sinh hoạt văn hóa. Những hoạt động này phải giữ được đúng ý nghĩa truyền thống, tạo ấn tượng tốt cho khách mua hàng và không mua hàng. Vấn đề là cần phân biệt rõ khái niệm bán hàng rong đặc trưng văn hóa riêng của Hà Nội với tệ nạn ép mua, ép giá.
Ông Fredric Giraud Giám đốc Merketing Công ty Liên doanh Du lịch Exotissimo: Tập trung hàng rong vào điểm cố định.
Hàng rong ép mua, ép giá không chỉ làm mất đi vẻ thanh lịch của Hà Nội ngàn năm văn hiến mà còn gây khó chịu cho khách du lịch. Theo tôi nên tập trung số người bán rong tại một phố trong khu phố cổ để họ vẫn kiếm sống được, còn khách du lịch có nhu cầu mua được hàng.
Ông Mai Tiến Dũng (Phó giám đốc công ty du lịch – dịch vụ Hà Nội): Giáo dục ý thức người dân nâng cao trách nhiệm của chính quyền.
Tình trạng ép mua, ép giá thực sự lag một quốc nạn đối với hoạt động du lịch trên cả nước. Đối tượng vi phạm là người có hoàn cảnh khó khăn, nhận thức rất nông cạn, lợi dụng khách du lịch để bán hàng kiếm lời hoặc trộm cắp hoặc kết hợp cả hai chức năng, tùy thời cơ. Để từng bước được khắc phục tình trạng này, đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ của nhiều ngành, nhiều biện pháp: Ngành công an, Văn hóa – Thông tin, du lịch cùng chính quyền sở tại tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội của người dân địa phương. Chính quyền cấp trên (Ủy ban nhân dân thành phố) quy định gắn trách nhiệm thật cụ thể của chính quyền địa phương (Ủy ban nhân dân xã, Phường) với việc đảm bảo an ninh trật tự tại điểm tham quan trên địa bàn.
Mới đây, ông Phan Văn Vượng Phó chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã chỉ đạo sở Thương binh – Xã hội phối hợp với công an Thành phố và Ủy ban nhân dân các quận Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Ba Đình, Đống Đa có biện pháp giải quyết triệt để tình trạng ăn xin, mua bán hàng rong gây mất trật tự trị an, ảnh hưởng không tốt đến khách du lịch. Hy vọng những ý kiến trên của ngành Du lịch Hà Nội sẽ được quan tâm đánh giá đúng mức.
Ủy ban nhân dân thành phố cần có quy định cụ thể về hình thức xử lý đối tượng ép mua, ép giá xử phạt hành chính, thu giữ hàng bán…
Xin ý kiến chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố tìm nguồn kinh phí hỗ trợ công tác giữ gìn an ninh trật tự tại các điểm du lịch và giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức của nhân dân. Kinh phí này có thể trích từ ngân sách của Thành phố hoặc huy động từ đóng góp tự nguyện của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn.
Thiết nghĩ, Nhà nước đặc biệt là ngành du lịch nên có chiến lược sản xuất hàng lưu niệm sao cho hợp lý, để tạo ra những bức thông điệp hiệu quả cho du khách Việt Nam, nhằm nâng cao chất lượng, quy mô và hiệu quả hoạt động du lịch như vậy Nghị quyết Đại hội Đảng IX đã đề ra, đồng thời góp phần làm sống lại những làng nghề, tăng sản phẩm và tăng thu nhập cho xã hội.
Hà Nội hiện có:
343 km đường.
Mật độ đường nội thành bình quân 4,08 km/km2, 0,19 km đường /1000 dân.
580 nút giao thông
16 nút, 8 tuyến đường xuyên bị tắc đường.
6 nút, 7 tuyến đường thường tắc đường kéo dài.
96.700 ô tô
790.000 xe máy.
6.000 xe xích lô.
Trên 1 triệu chiếc xe đạp.
Một dân tộc ngoan cường: đã sát cánh với dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống ách thực dân cũ và mới, và vẫn đang cùng chúng ta đấu tranh xây dựng đất nước Chủ nghĩa xã hội văn minh, giàu mạnh? Có lẽ là tất cả … tất cả để không bao giờ quên.
Phúc Hiền – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 221 (186) 2001

An toàn thực phẩm cho du khách vấn đề luôn được quan tâm

Vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn đang là nỗi lo thường ngày đối với mọi người. Theo số liệu thống kê của ngành Y tế thành phố Hà Nội, tình trạng mất vệ sinh trong sản xuất chế biến thực phẩm, các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, giải khát vẫn còn phổ biến. Hàng năm, có 26,4% cơ sở chế biến thực phẩm, dịch vụ ăn uống giải khát không đạt yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm. Qua xét nghiệm các mẫu thực phẩm cho thấy, có 38,9% mẫu bị nhiễm khuẩn, chủ yếu là các loại vi trùng E Coli, Clostridiung, perfringéns Welchi, nấm mốc (là các vi khuẩn gây nên bệnh đường ruột…). 38% các mẫu thực phẩm không đạt tiêu chuẩn về phương diện hóa học. Vậy, vấn đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho du khách đã được các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết như thế nào?
Từ trên tàu
Đến với Công ty Vận tải tàu thủy Hà Nội (xí nghiệp Vận tải khách và Dịch vụ du lịch) chúng tôi được ông Phạm Đăng Tác – Giám đốc xí nghiệp cho biết: “Mới đi vào hoạt động, điều kiện vật chất còn khó khăn nhưng đơn vị chúng tôi luôn đảm bảo vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cho du khách: Đầu tư hệ thống nước sạch bơm lên tàu, bàn ghế, nhà bếp luôn được giữ gìn sạch sẽ đảm bảo yêu cầu cho du khách quốc tế. Chính vì vậy, mấy tháng đầu năm 2001, doanh thu về ăn uống trên tàu của Xí nghiệp tăng cao”.
Cũng phục vụ du khách trên tàu nhưng Xí nghiệp Vận dụng toa xe khách Hà Nội có phần vất vả hơn bởi số lượng khách quá lớn. Nhưng phục vụ trung bình 3000 suất ăn cho một đoàn tàu, Xí nghiệp đã có xưởng chế biến thức ăn sẵn, đóng hộp và có tem dán thời hạn sử dụng nước tinh lọc riêng có đăng ký mẫu mã chất lượng. Nhân tháng vệ sinh an toàn thực phẩm, việc phục vụ ăn uống vệ sinh cho du khách càng được coi trọng. Thực phẩm đều phải qua kiểm tra của y tế từ khâu nhập đến khâu xuất, quy trình chế biến đúng quy định. Ngoài ra, tất cả chăn, ga, chiếu, gối được giặt đúng thời hạn. Trước khi rời sân ga, đoàn tàu được tổng vệ sinh sạch sẽ, gián, muỗi đều được diệt bằng hóa chất hàng tuần…
Đến khách sạn
Ở khách sạn Phương Nam, nơi có một lượng đông khách nội địa, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng được đưa lên hàng đầu. Các loại thực phẩm tươi sống, rau quả tươi đều được nhập từ những nơi có đăng ký chất lượng. Nhân viên của khách sạn được khám sức khỏe định kỳ và tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm. Theo ông Hồ Ngọc Chương – Giám đốc Khách sạn thì vệ sinh an toàn thực phẩm cho du khách là mục tiêu chính của doanh nghiệp kinh doanh khách sạn. Ngoài việc kiểm tra thực phẩm, đồ gia dụng và bát đũa hàng ngày được qua tủ sấy và có thuốc thử tinh bột bảo đảm an toàn tuyệt đối. Chính vì vậy, từ trước đến nay, khách sạn chưa gặp phải một trường hợp ngộ độc thức ăn nào.
Phục vụ khách ta đã khó, khách Tây lại còn khó hơn.Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm phải được đảm bảo tuyệt đối. Khách sạn Nikko Hà Nội là nơi đón tới 90% là người nước ngoài nên tiêu chuẩn về bảo quản và chế biến thực phẩm rất cao. Đồ ăn thức uống phải được khống chế ở nhiệt độ 50C. Các loại rau đều phải được rửa sạch 3 lần trước khi đưa lên bàn ăn (từ khâu nhập vào đến khâu chế biến). Thực phẩm tươi sống khi nhận về đều được đưa vào ngăn lạnh trong vòng 24 tiếng đồng hồ (để diệt được giun sán) và được nấu nướng theo đúng tiêu chuẩn. Ngoài ra, khách sạn còn sử dụng một số biện pháp bằng cơ học để tẩy rửa thực phẩm. Ông Michel Seyve – Bếp trưởng khách sạn Nikko Hà Nội cho biết: “Ngoài việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ở mức tối đa, vấn đề sức khỏe của nhân viên phục vụ ăn uống cũng rất quan trọng. Bởi nhân viên không đảm bảo sức khỏe sẽ ảnh hưởng đến phục vụ du khách. Bởi vậy, tất cả những người mắc bệnh truyền nhiễm đều không được vào làm việc, kể cả sinh viên thực tập”.
Trong khi nhiều quán rong, nhà hàng tư nhân vẫn để mất vệ sinh, gây ngộ độc cho khách hàng, việc các khách sạn và các đơn vị phục vụ khách du lịch trên các phương tiện giao thông vận tải đã có nhiều biện pháp quan tâm đặc biệt tới vệ sinh an toàn thực phẩm là việc làm đáng hoan nghênh. Việc làm này không chỉ đảm bảo sức khỏe cho du khách mà còn nâng cao uy tín cho ngành du lịch một cách thiết thực.
Thúy Bình – Diệp Hiền – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 18(181)2001

Thế mạnh của du lịch

Thế mạnh của du lịch văn hóa ở Gia Lai, những năm gần đây, nhằm góp phần gìn giữ và tôn tạo các giá trị văn hóa truyền thống còn lưu giữ trong cộng đồng các dân tộc ở Gia Lai, ngành du lịch Gia Lai đã chú trọng đầu tư và khai khác hoạt động của các tour du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh ngành đã có những đóng góp đáng kể vào việc phục chế các lễ hội truyền thống, dựng mới cũng như cải tạo và sửa chữa, nâng cấp các nhà Rông rại khu vực trung tâm các tour du lịch, hình thành các tụ điểm sinh hoạt văn hóa mang tính cộng đồng nơi làng bản, mà điển hình là 2 tour du lịch tham quan làng đồng bào dân tộc Jorai và Bahnar (đây là 2 dân tộc có nguồn gốc lịch sử lâu đời nhất và chứa đựng một kho tàng văn hóa dân tộc đồ sộ và phong phú nhất).
Đến với làng PleiPhun – một làng đồng bào dân tộc Jorai thuộc xã La mơ – nông, huyện Chư pah, cách trung tâm thành phố P. leiku khoảng 60 km về hướng Tây Bắc, trên đường vào Nhà máy Thủy điện Yaly du khách sẽ bắt gặp một nhà Rông mới hình thành – tiêu biểu cho nét văn hóa của dân tộc Jo – rai, có sự tham gia đóng góp của ngành du lịch tỉnh.
Nhà Rông này chính là nơi sinh hoạt văn hóa cho đồng bào trong làng, vừa là nơi tiếp đón đồng bào trong làng, vừa là nơi tiếp đón du khách đến tham quan, nghiên cứu. Theo tour du lịch này ngoài việc được hướng dẫn tham quan, tìm hiểu về các giá trị văn hóa truyền thống như: kiến trúc độc đáo về nhà ở, nhà Rông, nhà mồ, được xem các thiếu nữ Bahnar dệt thổ cẩm, được nghe giới thiệu về các lễ hội truyền thống như: Lễ Pơ Thi (lễ bỏ mã), lễ hội đâm trâu, được xem biểu diễn cồng chiên, múa Xoang… du khách còn được hướng dẫn tham quan Nhà máy thủy điện và du ngoạn quanh hồ Yaly, ngoài ra còn được thưởng ngoạn không khí trong lành của núi rừng thượng nguồn và các di tích, danh thắng ở Kon tum.
Không kém phần hấp dẫn đó là tour du lịch tham quan cụm 4 làng đồng bào dân tộc Bahnar ở xã Kon Tầng (huyện Mang Yang), cách Thành phố Pleiku khoảng 40 km về hướng Đông, trên Quốc lộ 19 Pleiku – Quy Nhon. Chặng đầu của tour du lịch này du khách sẽ dựng chân tại km 13, ghé thăm làng Văn hóa Đồng Xanh – một trung tâm vui chơi giải trí của Thành phố Pleiku, được công ty điện ảnh của tỉnh đầu tư xây dựng. Công trình vừa là nơi trưng bày, giới thiệu các biểu tượng về một nền văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, vừa là nơi tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí, thư giãn, như: trượt nước, câu cá, ăn uống giải khát, chụp ảnh. Rời làng văn hóa đồng xanh tiếp tục cuộn hành trình về hướng Đông khoảng 25 km, du khách sẽ có mặt tại làng Đê Đoa – địa chỉ trung tâm của tour du lịch. Sau khi nghỉ ngơi dung bữa cơm trưa tại làng, du khách dạo bộ tham quan làng và từ đây đi bộ dã ngoại qua các làng Đêk- Rơn, Đê –cốp, Đêk – tu để chiêm ngưỡng nét đẹp dân dã, và rất riêng của mỗi làng. Kết hợp tour du lịch nếu du khách có nhu cầu nghỉ lại qua đêm tại làng, công ty du lịch dịch vụ Gia Lai sẽ bố trí cho du khách ăn nghỉ tại nhà Rông, nhà trên sà, tham gia sính hoạt văn hóa với đồng bào, nhâm nhi rượu cần và thưởng thức văn nghệ cồng chiên do chính các chàng trai cô gái người địa phương biểu diễn.
Kể từ khi đi vào khai thác 2 tour du lịch văn hóa trên, lượng khách nhất là khách nước ngoài đến Gia Lai ngày một tăng và nề nếp sinh hoạt văn hóa cộng đồng ngày càng được phát huy giữ gìn và tôn tạo nếu biết đầu tư đúng mức, nhằm khai thác tiềm năng to lớn của du lịch văn hóa, du lịch Gia Lai sẽ phát triển mạnh và trở thành nền kinh tế quan trọng của địa phương.
Phạm Công Tuấn – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL – Hà Nội – Số 55 (191) – Năm 2001

Nhà kinh doanh chuồn chuồn kim và chai lọ vỡ

Đó là câu nói vui của Tiến sĩ văn học Trịnh Bá Đĩnh. Đĩnh bảo tôi:
Này, gớm thật. Lê Thanh Minh như mụ phù thủy. Nó có thể biến chai lọ vỡ thành vàng…
Tôi tròn mắt kinh ngạc. Trịnh Bá Đĩnh là nhà phê bình nghiên cứu thứ thiệt, lại ăn nói nghiêm túc, chứ đâu có đùa cợt và bông lớn như tôi. Đĩnh bảo:
Ông không tin thì cứ đến nhà thằng Minh mà xem. Nó cứ ngủ suốt ngày. Lúc nào đói lại vác chai lọ vỡ hay mấy con chuồn chuồn kim đi bán. Mà bán đắt. Hàng quốc cấm cũng chẳng đắt được hơn thế!
Đúng là Lê Thanh Minh bán chuồn chuồn kim với chai lọ vỡ thật. Nhưng đó là chuồn chuồn và chai lọ vỡ trong tranh. Anh biến chúng thành nghệ thuật. Và khi đã thành nghệ thuật thứ thiệt thì vô giá rồi, chẳng bạc vàng nào so được. Trịnh Bá Đĩnh thử làm một bài toán vui. Anh hạch toán theo kiểu một bà hàng xén nhà quê. Mới hay Minh lãi khủng khiếp: giấy dó Minh mua một nghìn một tờ. Màu khoảng 2 nghìn. Vị chi tất cả vốn Minh bỏ ra mới có 3 nghìn đồng. Anh bán 300 đô, có cái đến 500 đô.
Lê Thanh Minh trợn mắt lên:
Ơ, mấy cái lão này điên thật rồi. Tớ vẽ tranh, bán nghệ thuật, trí tuệ chứ có bán màu với giấy đó giá cao đâu mà các cậu bảo đắt?
Rồi Minh kéo chúng tôi đi các Viện bảo tàng Mỹ thuật. Anh có thể lang thang suốt ngày ở đấy. Rồi anh khuân sách về nhà. Minh đọc nhiều, đủ các chủng loại, mà đọc kỹ như một nhà nghiên cứu. Đặc biệt là sách khoa học và nghệ thuật phương Đông. Rồi anh vẽ. Vẽ rất nhiều. Tranh chân dung. Tranh tĩnh vật. Tranh phong cảnh. Tranh trừu tượng. Bức tranh nào cũng có hồn. Nghĩa là rất sống động. Mà đủ các chủng loại, kích cỡ. Có tranh chỉ bằng bàn tay trẻ con. Có tranh hoành tráng, to hơn cả bức tường. Chủ yếu là sơn dầu. Minh vẽ hàng trăm tranh như thế. Anh đã hai lần mở triễn lãm cá nhân ở Matxcơva. Phòng tranh Minh rất đông khách. Bè bạn nước ngoài rất thích tranh của anh. Minh vẽ đúng như anh quan niệm. Đối với người nghệ sĩ, khi sống thì đừng lập dị. Cứ sống như tất cả mọi người. Có thể lẫn vào cả một biển người. Nhưng khi sáng tạo nghệ thuật thì lại phải thật quái đản. Nghĩa là phải thực sự độc đáo, không lẫn với bất cứ ai cả. Chỉ có làm được thế thì mình mới có vị trí trong nghệ thuật, và người xem mới mua tranh của mình.
Buổi Lê Thanh Minh bảo vệ tác phẩm tốt nghiệp, tôi có đến dự. Phải nói đó là một cuộc triển lãm nghệ thuật thú vị. Mỗi người một phong cách. Nhưng tranh Lê Thanh Minh vẫn có một vị trí riêng và nổi trội hơn cả. Bởi thế, Hội đồng Nghệ thuật đánh giá rất cao. Chủ tịch Hội đồng, Giáo sư họa sĩ nổi tiếng Liên Xô T.Salakhov cho rằng, Lê Thanh Minh rất giỏi trong bố cục và đặc biệt là việc sử dụng màu sắc. Anh là một họa sĩ rất độc đáo của phương Đông. Ông hy vọng Lê Thanh Minh sẽ thành họa sĩ lớn và anh sẽ làm rạng rỡ trường Mỹ thuật hội họa Xurikov.
Sau này, nghiệm ra, tôi thấy ông thầy Nga ấy rất tinh tường. Ông đã nhìn ra cái biệt tài, cái thế mạnh của Lê Thanh Minh. Anh thực sự là một họa sĩ có tài. Bức tranh nào của anh cũng rất độc đáo. Độc đáo mà không xa lạ. Anh kỹ lưỡng trong từng chi tiết nhỏ. Và nói như Trịnh Bá Đĩnh, Minh toàn vẽ những thứ người ta vứt đi. Cái chai vỡ, cây đèn dầu, vài quân bài cũ, cái mõ chùa và cuốn sách nhàu nát, đồng bạc rách, cái đĩa Bát Tràng sứt sẹo, rồi lại chuồn chuồn kim… Anh vẽ kỹ, như kiểu tranh cổ điển thời Phục hưng, nhưng lại tinh vi, hiện đại và mới mẻ. Các nét đều sống động. Đồng tiền, quân bài, cái đĩa vỡ… trông thật đến mức cảm giác như anh không vẽ mà nhấc luôn hiện vật dán thẳng vào tranh. Và nói như họa sĩ nổi tiếng Liên Xô T.Salakhov: “Cái tài của Lê Thanh Minh là anh đặt những cái khác nhau ở bên nhau, cái nào cũng sáng rõ nhưng lại tạo ra khoảng mù mờ, mung lung, bát ngát, đến nỗi có cảm giác bức tranh đã tràn ra khỏi khung, và hình như chính Lê Thanh Minh cũng thấy hoảng sợ trước sự nổi loạn của chúng nên anh đã “trói” chúng lại bằng mấy cái khung khuôn ngay trong tranh mảnh như những sợi tơ nhện. Nhưng có điều lạ là dường như những đường nét, hình khối nhỏ bé, thưa thoáng phơi ra trước mắt ta kia chỉ là ảo ảnh, là những nét chấm phá, còn bức tranh thực sự của Minh, cái anh dụng công vẽ lại là những cái anh không vẽ, chúng nằm sâu ở phía sau bức tranh kia…”. Tôi nghĩ đấy chính là biệt tài của Minh. Nó làm cho tranh của anh có nhiều sức gợi. Vì thế, dân sành điệu rất mê anh, săn tìm tranh của anh. Các Gallery suốt ngày gọi đến, giục Minh như giục con nợ. Có tranh anh chưa vẽ xong, người ta đã đòi khuân ra khỏi nhà. Rồi người ta còn sao chép tranh của anh. Lê Thanh Minh phải có những ký hiệu riêng để giúp người mua phân biệt giữa tranh thật với tranh giả. Đó là điều thường xảy ra đối với các danh họa, hoặc những bậc tài danh đã chết chứ rất ít khi xảy ra đối với người còn sống.
Có lẽ vì thế mà Tiến sĩ Trịnh Bá Đĩnh gọi Lê Thanh Minh là một mụ phù thủy, có biệt tài phù phép, biến những chai lọ vỡ thành vàng. Tôi đã được thấy một bức tranh chai lọ của Minh bày trong Triễn lãm ở phố Tràng Tiền, với giá 34.000 đô la, tương đương với một căn biệt thự ba tầng sang trọng. Thoạt đầu tôi cứ tưởng Minh đề thế cho oách, nhằm giải quyết khâu oai chứ có mấy ai mua. Tranh nghệ thuật mà rẻ quá thì cũng chẳng ai thèm nhòm. Vậy thì việc gì họa sĩ không nâng vọt giá lên để làm một thứ trang trí. Tôi thử hỏi bức tranh của Minh. Cô trông coi triển lãm lắc đầu: “Bức tranh này không bán được anh ạ. Một ông Tây đã đặt tiền mua rồi!”.
Trần Đăng Khoa – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 17(181)2001